Besin tablosunda önce nereye bakılır?
Önce tablonun 100 gram veya 100 mililitre için mi, yoksa üreticinin belirlediği bir porsiyon için mi verildiği kontrol edilir. Gerçekte tüketilen miktar etiketteki porsiyondan farklıysa enerji ve besin öğeleri de değişir.
Benzer iki ürünü karşılaştırırken aynı miktar üzerinden bakmak gerekir. Birinin porsiyon, diğerinin 100 gram değerini yan yana koymak yanıltıcı olabilir.
İçindekiler listesi ne anlatır?
İçindekiler genellikle üründe miktarı en fazla olandan en aza doğru sıralanır. Şeker, yağ veya tahıl gibi bileşenlerin farklı adlarını tanımak ürünün yapısını anlamayı kolaylaştırır.
Uzun içerik listesi tek başına ürünün iyi veya kötü olduğunu kanıtlamaz. Kullanım amacı, tüketim sıklığı, porsiyon ve beslenmenin bütünü değerlendirilmelidir.
- Porsiyon ile 100 gram bilgisini karıştırma.
- Karşılaştırmayı aynı miktar üzerinden yap.
- İçerik listesini besin tablosuyla birlikte oku.
- Tek bir ön yüz iddiasıyla karar verme.
Şeker, yağ, lif, protein ve tuz
Toplam karbonhidrat ile şeker aynı satır değildir; toplam yağ ile doymuş yağ da farklı bilgiler verir. Lif ve protein, ürünün kullanım amacına göre karşılaştırmada yardımcı olabilir.
Tuz veya sodyum bilgisi ürünler arasında farklı biçimde sunulabilir. Özellikle sık tüketilen ürünlerde miktar ve porsiyonun birlikte değerlendirilmesi önemlidir.
Fit, proteinli ve şekersiz ifadeleri
“Fit” standart bir beslenme tanımı değildir. “Proteinli”, “ilave şekersiz” veya “light” gibi ifadeler mevzuata bağlı koşullar taşısa da ürünün porsiyonunu ve bütün besin profilini tek başına açıklamaz.
Ürünü neden aldığını belirlemek seçimi kolaylaştırır: pratik protein kaynağı, antrenman öncesi karbonhidrat, ara öğün veya yalnızca lezzet için seçilen bir ürün aynı ölçütlerle değerlendirilmez.
KANITA DAYALI ÇERÇEVE
Temel kaynaklar.
Bu rehberler genel sağlıklı beslenme ilkeleri için Türkiye Beslenme Rehberi ve Dünya Sağlık Örgütü’nün güncel sağlıklı diyet çerçevesi temel alınarak hazırlanmıştır.
KISA VE NET YANITLAR
Sık sorulan sorular.
Etikette porsiyon mu 100 gram mı karşılaştırılmalı?
İki ürünü karşılaştırırken aynı birimi kullanmak gerekir. Gerçek tüketimi değerlendirirken ise yediğin porsiyona göre hesap yapılır.
İlave şekersiz ürün şekersiz midir?
Her zaman değil. Ürün doğal olarak şeker içeren bileşenler barındırabilir; besin tablosu ve içerik listesi birlikte okunmalıdır.
Protein yazan her ürün iyi bir seçim midir?
Hayır. Protein miktarı kadar porsiyon, içerik, enerji, fiyat ve kullanım amacı da değerlendirilmelidir.